José Martinho Montero Santalha.

Cerdido (A Coruña), 1947.

Licenciado en Teología por la Universidad Gregoriana de Roma, de la que fue profesor,  y en y Filosofía por la  de Santo Tomás de Aquino (la Angelicum, de los dominicos) en la misma ciudad. Se ordenó sacerdote en 1971.

 

Durante a súa etapa en Roma foi membro do grupo «Os Irmandiños», constituído por galegos residentes na cidade e preocupados pola recuperación do galego como lingua vernácula no eido da Igrexa Católica. Foi un dos asinantes do Manifesto para a supervivência da cultura galega, publicado en 1974 nas revistas Seara Nova (de Lisboa, dirixida por Rodrigues Lapa), e Cuadernos para el diálogo (de Madrid).

Regresou a Galiza en 1974, sendo mestre de Teoloxía no seminario de Santiago de Compostela. Licenciouse en Filoloxía pola UNED e no ano 2000 acadou o doutoramento pola Universidade da Coruña cunha tese sobre as rimas da poesía trobadoresca. Deu clases de lingua inglesa en Ferrol, e na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte de Pontevedra, da Universidade de Vigo.

 

Homenaxe a Carvalho Calero en 2008

A súa obra está vinculada á defensa do reintegracionismo. Redactou a primeira formulación ortográfica desta corrente, publicada en 1976 na revista Grial co nome de Unificación ortográfica galego-portuguesa. Este texto recollía a proposta feita por Manuel Rodrigues Lapa de adoptar o portugués como forma literaria do galego, pero matizándoa para defender só un achegamento ortográfico.

En 1994, nun artigo publicado na revista Temas do Ensino[1], defendeu a creación da Academia Galega da Língua Portuguesa, fundada en 2008 e da que é presidente e membro da comisión de lexicografía, amais de subdirector do Boletim da AGLP.

Participou na fundación da Associaçom Galega da Língua e as Irmandades da Fala da Galiza e Portugal.

 

Obra (ver en OBRAS PUBLICADAS > OBRAS COBTEMPORÁNEAS > Montero Santalla, Xosé Martihno.

 

Foi membro fundador das revistas Boa Nova, O Tempo e o Modo, Agália, Estudios Mindonienses e Encrucillada, da que tamén foi membro da redacción. En 1977 gañou o Premio Fernández Latorre de xornalismo, concedido por La Voz de Galicia polo artigo “Integración lingüística galego-portuguesa”. Participou na tradución do Novo Testamento ao galego.

 

Libros

Poesía

Quince poemas seus aparecen no libro Un alpendre de sombra e de luar. A escola literaria da diocese de Mondoñedo-Ferrol (Félix Villares Mouteira, 2007). Deles, catro son de temética relixiosa (de Nadal), tres sobre a lingua galega, dous adicados ao Camiño de Santiago e dous sobre Pontevedra.

 

Ensaio

Directrices para a reintegración lingüística galego-portuguesa (Ferrol, 1979).

Método prático de língua galego-portuguesa (Ourense, 1983).

Carvalho Calero e a sua obra (Edicións Laiovento, 1993).

Oxalá voltassem tempos idos! Memórias de Filipe de Amância, pajem de Dom Merlim (Edicións Laiovento, 1994).

 

Obras colectivas

Por um galego extenso e útil (Através Editora, 2010).

Carvalho Calero atual (Através, 2012).

 

Obra destacada en revistas

“Na morte de Rodrigues Lapa”. Artigo na revista Agália, nº 17, 1989.

As sete cantigas de amor de Dom Dinis do fragmento Sharrer. Agália, 1997.