Por Francisco Martínez Sánchez (Pacurri)
Xenaro, meu amigo, o cruel alzhéimer roubouche a vida pouco a pouco. En medio da enxurrada de noticias inquietantes no panorama nacional, recibin a nova do teu pasamento, o teu abrazo co bo Deus… Máis que un obituario, quero lembrarte vivo, preto, como sempre estiveches…

Vida pastoral.-Durante a nosa formación no teologado da OCSHA, vivimos un tempo feliz, unidos a Manolo Suárez e Saá. Lembrarás a catequeses que impartiamos en Carabanchel, onde te distinguiches polo teu celo pastoral cos nenos xitanos. Do mesmo xeito, durante un tempo, acompañáchesme na pastoral da JOC no Centro de Toledo, acompañando a aquel grupo de mozos entusiastas iniciados na «revisión de vida» de Albert Maréchal. Recordas a Reme, Rafa, Maricarmen, Feli, Julián, Angelines…? Tamén, na pastoral da saúde en Oncoloxía, onde sufriches a dor dos enfermos terminais que, dun xoves para o outro (o día das nosas visitas), «xa non estaban»: o avó Pedro, a pequena María… Eras inmensamente empático!
Sufriches moito ao deixar o Ministerio e escoller o matrimonio. Á incompatibilidade da túa relación seguiron as bágoas do teu divorcio. Vivíno moi de preto. Pero estabas firmemente apegado á túa fe e ao teu proxecto laboral. Así, por un tempo, a túa tristeza converteuse na alegría dunha boa compañeira, a nosa gran María Jesús. Con moito agarimo, aínda recordo as súas «delicias culinarias» cando vos visitaba en Cuatro Caminos…
Lovaina.-Un fito importante na túa vida intelectual foi a túa etapa na universidade de Lovaina, onde adquiriches un profundo coñecemento da socioloxía, que puxeches en práctica na nosa diocese, a instancias do noso bispo, ao implicárte en proxectos interdiocesanos de Cáritas. A «periferia» do noso querido Papa Francisco xa se sentía profundamente no teu corazón.
Levabas nas veas a riqueza de teu talento intelectual, como demostraches en tódolos teus escritos, sempre baseados na investigación sociolóxica. Así, posuías a axilidade dun bo escritor, destilando información que facía a lectura máis amena. Aínda conservo algúns dos teus interesantes escritos. Parafraseando a Teilhard de Chardin, diría que eras «un ser espiritual que vivía a aventura human». Sempre fuches un gran home! A túa vida xiraba arredor de dous eixes fundamentais: a túa fe cristiá e a túa identidade chairega.
Cando puxeches en marcha a túa empresa de administración de propiedades, estabas rodeado de éxito, non só polo teu salario, senón sobre todo pola túa profesionalidade e os teus xestos fraternais, sen deixar que a túa man dereita soubese nunca o que facía a túa esquerda…
Actividade intelectual.-Souben das túas moitas achegas como escritor prolífico: sempre tiveches a sensibilidade de pasarme os teus artigos —moitos dos cales aínda conservo!—, para sometelos ao meu modesto xuízo. Grazas, Jenaro, por terme tido como confidente en tantas ocasións… Por citar algúns… En «O futuro da relixión e a relixión do futuro», fixeches unha bo percorrido pola obra do sociólogo e profesor Ulrich Beck, para espertar a imaxinación sociolóxica sobre as institucións e os movementos relixiosos. Un magnífico traballo de campo foi «Prostitución e política en España», e outro, tamén sobre «Ética e política», baseado nun ensaio de José María Setién… As miñas respostas sempre foron: Bravo, Xenaro! Vínme a min mesmo como un «leigo» no medio da túa profunda cultura arraigada na túa terra natal, da que nunca te desvinculaches, nin sequera naquela época na que ofreceches os teus servizos ás «forzas militares». Quen non lembra o teu traballo pastoral como capelán do Exército!
Solvencia humana e intelectual.-Graciñas, Xenaro, porque soubeches manexar perfectamente o cincel da túa gran humanidade… Desde onde estás xunto ao Pai, seguirás sendo un «number one». Palabras que son un brinde pola túa solvencia human e intelectual, pola túa moderación que se infiltrou docemente nas nosas vidas… Brindo, pois, pola túa paz nesa beira do infinito que tamén alimenta a miña esperanza no máis alá.


Estou obrigado participar neste óbito do amigo Xenaro.Compartimos na BIBLIOTECA NACIONAL moitas vegada. A cita era fácil, cantas paroladas no bar dese tesouro cultura!.
Fun asesor da súa publicación da literatura da CHAIRA, e revisor da lingua. Outro folleto moi importante foi: REPRESIÓN EN GALICIA DURANTE A GUERRA CIVIL, veciños de Buriz acusados de rebelión militar; un caso ben senlleiro que eu atopei no Arquivo Militar de Ferrol, e que desenrolou nunha edición personal.
A súa memoria con moito agarimo conservo no meu corazón